Terug naar lesgeefpagina

Voorbeeldles organiseren.

Doel
Cursisten iets zo laten regelen dat het veilig, efficient en leuk is.
Benodigdheden
boot + afmeermogelijkheid
losse briefjes
rolletje plakband.
pen
tijdsduur
Ik deed over deze les 1 uur bij 4 volwassenen.
Uitlopen is echter makkelijk.
opmerkingen
Deze les gebruik ik typisch bij mensen waarbij het organiseren niet zo goed gaat, of wanneer ik mensen ga lesgeven waabij er een aantal mensen zijn die moeite hebben de leiding te nemen, of wanneer er wrijving aan boord onstaat.
Daarnaast is deze les uitermate geschikt om te doen bij gebrek aan wind.
Als er wel wind zou staan zou ik ervoor kiezen om te oefenen met varend hijsen/strijken, lagerwal aanleg/afvaart of een rif leggen
Dit alles gaat er eigenlijk vanuit dat de curstsisten minimaal in hun tweede week zitten qua nivo.
Globale opzet les:
1 Eerst het organiseren flink mis laten gaan zonder te vertellen dat je over organiseren wilt gaan lesgeven.
2 uitgebreid vertellen waar het bij organiseren eigenlijk om draait.
3 Een standaardvorm van organiseren introduceren (plan bedenken, plan vertellen, taakverdeling, uitvoer, bijsturen, waarna bij elke stap moet worden gecontroleerd of het goed gaat.) 4 heel duidelijk voordoen.
5 ze het zelf laten uitvoeren met direct commentaar/begeleiding.
6 ze laten oefenen.
7 ze op een ander voorbeeld laten oefenen.

De les

I: Goedemorgen allemaal, we gaan vandaag weer lekker zeilen, omdat er niet zoveel wind staat ga ik nog even wat benzine halen, maar ik ben zo terug.
als jullie alvast de boot aan de andere kant van de brug willen leggen met de mast weer omhoog, netjes met stootwillen voor het geval we daar langer moeten blijven liggen als het nog steeds niet waait, en het zeil klaar om te hijsen, dan zie ik jullie daar wel.
Doe alsjeblieft heel voorzichtig met de mast zodat niemand hem op zijn kop krijgt. Ik denk dat ik over 5 of 10 minuten weer terugben, maar om daarop te wachten vind ik jammer voor de zeiltijd, en jullie kunnen best wel zelf aan de andere kant van de brug komen.
Als jullie aan de andere kant van de brug zijn, dan zal ik wel vertellen wat ik vandaag van plan was om te gaan doen, en hoor ik wel wat jullie graag zouden willen doen.
Daar beginnen we dus pas echt.
Ik knoop hem nu hiervoor los, als jij achter het roer blijft zitten, jij hem achter losknoopt, en jij de boom pakt.
Ok, dan duw ik nu af.
tot zo, en doe voorzichtig met de mast strijken zo.
I: (loopt weg) (epress is begonnen met zo een rommelige start, en met geen gelegenheid tot inbreng en oveleg, en met eerst afduwen zodat ze op het water de mast moeten strijken.
(natuurlijk is hiervoor gekozen om dit later als voorbeeld te noemen, en als garantie dat het een zooitje gaat worden qua organisatie.)
(uiteraard hoefde je helemaal geen benzine te halen, want gisteravond had je nog getankt.)
(overigens zal het je verbazen hoeveel mensen aanemen dat je inderdaad benzine bent gaan halen, zelfs als je niet eens een motor hebt.)
(nu wordt het de kunst om ervoor te zorgen dat elke kiem van organisatie in de kiem wordt gesmoord.) (om dit te bereiken moet je op de meest onhandige momenten storen, en ook nog eens wat plannen veranderen, zodat niemand uiteindelijk weet waar hij aan toe is.) (let op dat je precies onthoud wat je hebt gezegd, je kunt dit allemaal als voorbeeld gebruiken hoe het niet moet!) (meestal dreigt er 1 iemand de leiding te nemen, die moet je dan ook het meest storen)
(Hoe dat in zijn werk kan gaan:)
Op het moment dat iemand de boom wil terugleggen om te helpen met de mast opvangen:
I: goed snelheid houden, anders ligt de boot zo helemaal stil midden in de vaargeul!

Op het moment dat menno leiding dreig te gaan geven:
menno, kun jij even in het vooronder kijken of daar nog een jerrycan met benzine staat, en hoeveel daar nog inzit. volgens mij staat hij achter het ankerkrat.(deze is hoe dan ook leuk om de boel te verstoren, aangezien dit een garantie is dat de hele inhoud van het vooronder door de kuip gaat slingeren.
of I: menno, als we zo aan de andere kant van de brug liggen wil ik dat je me precies gaat uitleggen hoe een hogerwal aanleg gaat, inclusief wanneer je precies overstag moet.
of I: menno, kun je even een dweil pakken en die smerige klodder modder van het achterdek wassen, anders zit dat straks aan iedereen zijn kleren en in het zeil!

Op het moment dat ze hebben besloten om relaxt de boot vast te knopen en dan de mast te laten zakken.
I: schiet een beetje op, dat kan best op het water. het is nu hartstikke rustig!
of I: Vaar hier even langs de kant, dan stap ik aan boord en kan ik helpen.

Op het moment dat de mast 1 seconde naar beneden is: I: kom me maar hier ophalen, dan kan ik zo meehelpen en kunnen we in een keer door.
of I: henk, hup bomen, je laat je er toch niet uitbomen door kleine elsje in die andere boot!, menno, als je ook even een peddel erbijpakt dan gaat het lekker snel, en als jij even het dek schoonmaakt brigitte, dan hoeven we dat zo ook niet meer te doen. (en als je zo aan de andere kant van de brug bent heeft er niemand tijd gehad om een landvast of stootwil klaar te leggen, of klaat te staan om af te houden.

Als het goed is zijn ze nu toch ergens bij de kant aangekomen, met de boot een zooitje en waarschijnlijk met de mast naar beneden. Dit is het moment om te stoppen met zieken en weer rust te brengen.
I: (stapt aan boord en zorgt dat de boot enigzins vastligt en houd hem netjes vrij van de kant)
Goedemorgen allemaal. Stop maar even waar je mee bezig bent, dan gaan we de dag voorbesprekn. Kan iedereen me zien en horen?
Nou, ik zal mezelf even voorstellen, ik ben Pim, jullie instructeur voor vandaag.
Dag menno, dag henk, dag brigitte, dag ilse.
Daarna hebben we nog verschillende mogelijkheden over wat we gaan doen, maar dat zal ook sterk afhangen van wat de wind gaat doen.
Zijn er nog dingen die jullie vandaag heel graag willen doen, of dingen die je gister van je instructeur hebt meegekregen, of bijzonderheden die je graag kwijt wil of die ik moet weten, zoals bijvoorbeeld dat je nog wil oefenen op de lagerwal, of dat het vinden van de aan de windse lijn nog niet altijd lekker gaat? of dat ik ergens rekening mee moet houden?
menno, wat wil jij vandaag doen?
(iedereen geeft aan wat hij wil, verwacht etc. etc. incl rest van het voorpraatje.)
Ik wou vandaag hetvolgende gaan doen.
Om dat jullie allemaal al zoveel kunnen wou ik vandaag eerst beginnen met iets nieuws waar je wat aan zult hebben en wat in vele manouvres terugkomt..
Organiseren.
Met organiseren bedoel ik iets zo regelen dat het veilig, efficient en leuk is.
Daar ga ik nu mee beginnen.
Organiseren zit in een heleboel manouvres verstopt.
1 Als je bijvoorbeeld een hartstikke mooie hogerwal maakt, maar vergeet iemand te laten afstappen met een landvast in zijn hand die met het andere uitinde aan de boot zit , dan is hij alsnog verpest.
2 Als je bijvoorbeeld aan het eind van de dag de boot afmeert in de box, maar je knoopt eerst achter strak vast en dan pas voor, dan ben je niet handig bezig omdat de boot dan veel te ver van de kant ligt.
3 Als je bijvoorbeeld een rif gaat leggen met windkracht 5.
4 Als je bijvoorbeeld het zeil gaat hijsen moet iemand eerst de schoot losmaken anders krijg je het laatste stuke niet gehesen.
5 Als je bijvoorbeeld aan lagerwal gaat aanleggen, wat eigenlijk niets anders is dan de zeilen strijken op het water en dan naar je lagerwal toedobbren terwijl je de landvasten en stootwillen klaarlegt.
6 Als je onder een brug door moet zoals we net hebben gedaan. kijk maar wat een zooitje het nou is.

Nogmaals, bij een organisatie gaat het erom dat het veilig, efficient en leuk is. Met veilig bedoel ik dat er geen gevaarlijke situaties onstaan, of gewonden. Ook bedoel ik met veilig dat het veilig is voor de boot, dat de boot geen schade oploopt of in een sirtuatie komt waarin dat heel ,makkelijk kan gebeuren.

met efficient bedoel ik dat je doel bereikt, en dat dat snel gaat. Let op dat veiligheid natuurlijk belangrijker is dan snelheid.
met windkracht 10 heel hard de kant opvaren is heel snel de boot vastleggen, naar het is niet veilig!
met leuk bedoel ik dat de sfeer goedblijft, dus dat je de mensen die je iets wil laten doen motiveerd, en niet afbekt.
Wanneer je de leiding hebt zeg je niet opeens "hee trut, rol die fok eens heel snel in in plaats van zo sloom als de vorige keer!"
maar liever: "ilse, rol de fok nu zo snel mogelijk in alsjeblieft." "dankjewel"
Let wel op dat je niet teveel tijd verspeeld aan beleefdheden.
Geef ook niemand anders de schuld als iets niet lukt. Jij bent verantwoordelijk als je iets organiseerd, en als iemand iets anders doet dan jij wilt komt dat niet door die ander, maar door jezelf. Of je bent niet duidelijk geweest wat je wilt, of je hebt niet gecontroleerd of de ander je bgrepen heeft, of je hebt te weinig speling ingebouwd om iets kleins iets langer te laten duren.
Als je duidelijk bent wat je van iemand verwacht dan kan die ander zich daaraan houden. Als je onduidelijk bent dan kan je iemand anders niet kwalijk nemen wat je van hem verwacht.
bedenk dat de meeste ruzies komen door miscommunicatie!

Nogmaals, een organisatie is goed wanneer hij veilig, efficient en leuk verloopt.
Heeft iedereen begrepen dat het gaat om veiligheid, efficientie en leukheid?

Het is mij gebleken dat er een organisatiestructuur is die goed werkt in de zeilboot.
dat is de PPTUC methode.
Natuurlijk zijn er vele andere organisatiestructuren, zoals bijvoorbeeld de democratische methode.
Die werkt bijvoorbeeld helemaal niet in de zeilboot.
als iedereen eerst het eens moet worden over wat het plan is, en wie wat gaat doen, en wat te doen als het misgaaat dan ben je een dag bezig met het vastknopen van de boot aan de kant.
Ook de methode dat je iemand alleen verteld wat hij moet doen op het moment dat het gedaan moet worden werkt niet zo goed, aangezien je dan heel veel tijd kwijt bent aan te vertellen wat diegene precies moet doen omdat diegene eigenlijk niet weet wat de eindbedoeling is. Daarom ga ik nu de PPTUC methode behandelen.
PPTUC staat voor:
Plan bedenken,
Plan vertellen,
Taken verdelen,
Uitvoeren en
Continue controle.

Een voorbeeld daarvan.
Stel, je krijgt de opdracht om de boot nu netjes andersom af te meren met de neus naar de brug.
dan ga je een plan bedenken.
Je besluit dus of je de kont van de boot bij de wal houd, de neus van de boot bij de wal houd, of even gaat varen.
Ook besluit je of je het alleen met landvasten en de hulp van de wind gaat doen, of dat je er ook een boom of een peddel bijpakt.
als je je plan hebt bedacht ga je je plan vertellen.
"ok, iedereen aandacht, we gaan de boot andersom afmeren.
dat doen we door de voorkant hier te houden, de de achterkant flink af te duwen, de stootwillen te verhangen, en vervolgens gweer netrjes aft te meren.
heeft iedereen dat?"
Nu heb je dus verteld wat je plan is, en gecomtroleerd of dat bij iedreen is aangekomen.
let op dat je plan niet te gedetaillerd is. Details komen namelijk terug in de taakverdeling, en anders sta je twee keer hetzelfde verhaal te vertellen en verlies je de aandacht en tijd.
Nu komt de volgende stap, de taakverdeling.
"menno, jij maakt zo de boot voor los, maar houd hem wel goed vast.
Ilse, jij maakt de boot stuurboordachter los en duwt de achterkant zo hard mogelijk weg, en blijft op de kant. Henk, jij gaat zo de stootwillen aan de andere kant hangen.
brigitte, jij probeert de bakboord acherlandvast aan ilse te geven, buiten het stag langs. ilse, jij pakt de bakboord achterlandvast aan van brigitte, en trekt de boot rustig naar de kant, en houd af indien nodig. ilse en mennot zetten dan de achterlandvast netjes vast op de juiste lengte. brigitte, jij haalt zo de stuurboord achterlandvast 1 slag om de bakboordachterkikker zodat we die als spring kunnen gebruiken." Als er iemand klaar is met al zijn taken kan die de bot gaan opruimen.
weet iedereen wat hij moet doen?"
Ok, actie dan maar, go!"
merk op dat de ik mezelf geen taak heb toebedeeld, en hoe verder iedereen constant aan de slag zal zijn.
Op deze manier heb ik goed het overzicht en kan ik zelf helpen waar het niet gaat zoals verwacht.
ik loop nu al druk te denken wat er allemaal mis kan gaan, en wat ik dan moet bijsturen.
Als het omknopen van de stootwillen heel langzaam gaat, kan ik brigitte vragen daarbij te helpen, en als de boot niet wil draaien kan ik menno vragen met de punt diekant op te lopen zodat de boot sneller draait, of ik kan zelf de boom pakken om te helpen.
maar eigenlijk is het belangrijkste dat ik zelf zo de dingen kan gaan doen die ik ben vergeten aan iemand toe te wijzen, en alles dan toch vlotjes laten verlopen.
Ook ben nik vrij om mensen te motiveren en indien nodig extra aanwijzingen te geven.
Zo kan ik straks zeggen: "ilse, dat was een mooie harde afzet, dankjewel" of tegen menno als hij staat te dromen wanneer ilse gaat afduwen: "menno, houi henm goed vast hoor" Of tegen henk wanneer hij probeerd die te korte touwtjes met een geborgde mastworp probeerd vast te zetten" henk, het maakt mij niet uit welke knoop je gebruikt, maar ik denk dat de touwtjes niet lang genoeg zijn voor een nette mastworp" of wanneer henk staat te kijken naar de spring waar brigitte mee bezig is." henk, volgens mij lag de dweil stuurboord voorin, kun jij snel even de ergste blubber van het achterdek dweilen."
Deze controle tijdens uitvoer is erg belangrijk, het zal bijna nooit gaan zolas je precies in gedachten had van te voren, maar als je tijdig aanpassinkjes maakt lijkt het alsof het zo hoort.
Ook maakt dit het verschil of je als leider wordt geaccepteerd: zeg je niks dan vraagt iedereen zich af of je het wel onder controle hebt.
Laat je het in soep lopen doordat je geen kleine benodigde wijzigingen uitvoert dan vinden mensen je dom
Straal je onzekerheid uit wat je wil van een ander, dan wordt die ander onzeker wat je van hem verwacht, en gaat hij misscvhien onverwachte dingen doen om je te helpen, zoals gedeeltelijk de leiding overnemen.
Die types die graag de organisatie overnemen moet je voor zijn, en dat kan omdat dat je enige taak is.
Kortom, wat er ook gebeurt, doe alsof het de bedoeling is, of alsof je het voorzien had, en laat dat horen.

Dan komt nu de laatste stap, de afsluiting en dat is melden dat je klaar bent en iedereen bedanken.
"ok, het is goed zo. dankjewel allemaal."

Die is voor mij als instructeur heel belangrijk, want dan weet ik dat je denkt dat je klaar bent.

Ok, dit nog eens even de stappen in een PPTUC organisatie op een rijtje:
1 Plan bedenken. heel belangrijk, want als je plan fout is zal alles fout gaan.
2 plan vertellen. Dit moet kort zijn anders kan niemand het onthouden.
3 taakverdeling maken waarbij iedreen veel doet en jijzelf in eerste instantie niks, en controleren of iedereen weet wat hij moet doen.
4 uitvoering, "go zeggen, en goed opletten en bijsturen.
5 continu alles controleren, en zeggen wanneer je klaar bent.
Algemene tips: doe altijd alsof het gaat zoals je verwacht en neem de leiding.
tweede algemene tip: probeer vooruit te zien.

Heeft er nog iemand vragen of kunnen we meteen met iets eenvoudigs gaan oefenen en kijken hoe het gaat?
Kloas,(kijken naar menno) zou jij het spits willen afbijten door de boot echt om te laten draaien? omdat jij de eerste bent zal ik helpen, anders is het wel heel moeilijk.
Menno: ik heet meeno hoor, ben je dat nu al vergeten?
instructeur: nee, jij heet eigenlijk echt Kloas, toen jouw vader aangifte deed bij je geboorte was da in de achterhoek, en toen vroeg de mbtenaar" en hoe heet uw zoon?" en toen antwoordde je vader: "Kloas" toen vroeg de ambtenaar: "hoe schrijf je dat?"
en toen zij je vader "me' 'n O"
(dit is een express flauw grapje tussendoor, om de sfeer wat ontspannener te maken. let wel op dat niet iedereen tegen flauwe grappen over zijn naam kan, dus zorg wel dat als je echt een menno tegenkomt deze er wel tegenkan.)

to be continued......


Terug naar de lesgeefpagina